Tổ chức Y tế Thế giới cho biết giữ vệ sinh tay, rửa tay thẳng thớm bằng xà phòng và nước hoặc nước rửa tay khô chứa cồn vẫn là biện pháp phòng tránh virus corona mới hiệu quả nhất mà mọi người nên vận dụng.
Trong khi xà phòng và nước có tác dụng rửa trôi mầm bệnh trong đó có virus corona mới, ít người biết rằng cồn có thể tiêu diệt hoặc làm bất hoạt được cả virus này, dựa trên một điểm yếu " chết người " của nó.
Và không phải ai cũng có tri thức để chọn được một sản phẩm nước rửa tay khô chứa cồn hạp giữa muôn ngàn sản phẩm trên thị trường bây chừ.
Vậy bạn phải đọc thành phần của sản phẩm như thế nào? tuyển lựa nồng độ cồn và các hợp chất khác ra sao để vừa diệt virus hiệu quả, đảm bảo an toàn và vừa đỡ bị khô tay?
1. Cồn diệt virus như thế nào?
Cồn như ethanol đã được khuyên dùng để rửa tay giúp chống lại vi trùng từ năm 1888. Tổ chức Y tế Thế giới định nghĩa các sản phẩm nước rửa tay dựa trên cồn hiện là " chế phẩm chứa cồn (dạng chất lỏng, gel hoặc bọt) được thiết kế ứng dụng cho tay để vô hiệu hóa vi sinh vật, hoặc tạm ngăn chặn sự phát triển của chúng. Các chế phẩm như vậy có thể chứa một hoặc nhiều loại hóa chất gốc cồn và các loại hóa chất khác với tác dược và chất làm ẩm ".
Các chất gốc cồn được sử dụng trong nước rửa tay khô thường là isopropanol, ethanol, n-propanol hoặc phối hợp 2 trong số các sản phẩm này. Hoạt tính kháng vi sinh vật của cồn đến từ khả năng biến tính và đông tụ protein. Các tế bào của vi sinh vật sau đó bị ly giải và quá trình bàn bạc chất của chúng bị phá vỡ.
Hoạt tính kháng vi sinh vật của cồn đến từ khả năng biến tính và đông tụ protein. Các tế bào của vi sinh vật sau đó bị ly giải và quá trình đàm luận chất của chúng bị phá vỡ.
Đối với virus corona mới, nó có một điểm yếu " chết người " để có thể bị bất hoạt khi xúc tiếp với các chất cồn. Đó là vỏ bọc nhân (E). Cồn có thể phá vỡ lớp vỏ bọc này, phơi bày nguyên liệu di truyền của virus (RNA) và khiến nó bị bất hoạt khi không còn được bảo vệ và không còn các thụ thể dạng gai (S) để truyền nhiễm tế bào.
Hiệu ứng này khiến cồn trở thành một chất bất hoạt mầm bệnh hiệu quả để đối phó với họ virus corona, bao gồm cả virus SARS-CoV gây ra dịch SARS năm 2003 và virus MERS gây ra Hội chứng hô hấp Trung Đông vào năm 2015.
Một nghiên cứu đăng trên tùng san Journal of Infectious Diseases công nhận các loại nước rửa tay khô chứa cồn (ethanol và isopropanol) rất hiệu quả để chống lại các virus có màng bọc như virus Ebola, virus Zika, SARS và MERS.
Tuy nhiên, điều này không có tức thị cồn có thể xoá sổ hoặc làm bất hoạt sờ soạng các loại virus khác. Có một số chủng virus không mang điểm yếu như virus corona, chả hạn như Poliovirus gây bệnh tê liệt không có vỏ bọc.
do vậy, đối với những virus chỉ có một lớp nguyên liệu di truyền (DNA hoặc RNA) được đóng gói chặt với protein tạo thành một hạt đặc, thì nước rửa tay chứa cồn tỏ ra kém hiệu quả.
Virus có vỏ bọc như corona (bên trái) bị bất hoạt bằng cồn, trong khi virus không có vỏ bọc như bại (bên phải) kháng được sự ảnh hưởng của nó.
Đây cũng chính là lý do vì sao trong dịch Covid-19 lần này, nước rửa tay khô chứa cồn được khuyến cáo dùng. Trong khi đó, với nhiều mầm bệnh khác, rửa tay bằng nước sạch và xà phòng là ưu tiên số một và độc nhất vô nhị.
2. Nên chọn sản phẩm nước rửa tay khô như thế nào?
Theo một bài báo khoa học được xuất bản bởi StatPearls, dung dịch rửa tay chứa 60% đến 95% cồn là hiệu quả nhất trong việc chống lại mầm bệnh. Điểm cần lưu ý là nồng độ cao hơn lại cho hiệu quả thấp hơn, bởi protein của vi sinh vật không bị biến tính dễ dàng nếu xung quanh nó không có nước.
Với từng chất gốc cồn, chúng ta có hiệu quả kháng khuẩn cao nhất trong mức độ: ethanol (60% đến 85%), isopropanol (60% đến 80%), và n -propanol (60% đến 80%).
quờ các sản phẩm nước rửa tay chứa cồn đều được công nhận là an toàn cho con người, ngay cả với con trẻ. Nhưng điều bạn tuyệt đối phải nhớ là để các sản phẩm này ngoài tầm với của trẻ nhỏ, để tránh trẻ uống vào có thể ngộ độc.
Một số nghiên cứu cho thấy những người nghiện rượu cũng có thể tìm uống nước rửa tay chứa cồn, thành thử, bạn cần phải chú ý thêm đến điều này nữa. Và cồn dễ bắt lửa nên tránh để nó ở gần bếp hoặc các môi trường có nhiệt độ cao.
Nói về nhược điểm, nước rửa tay chứa cồn thường bay hơi rất nhanh và dễ làm khô da tay. Vì vậy, nếu chọn sản phẩm rửa tay chỉ có chất cồn không thôi thì sẽ không an toàn, bởi cồn có thể bay hơi hết trước khi bạn xoa toàn bộ các bề mặt và kẽ tay. Hiệu quả diệt mầm bệnh khi đó sẽ giảm.
Bạn nên chọn các sản phẩm có thêm thành phần gel hoặc làm ẩm như Glycerin để vừa tăng được thời gian rửa tay vừa giữ ẩm được cho da.
Theo tiêu chuẩn Châu Âu vận dụng cho biện pháp rửa tay hợp vệ sinh, European Norm 1500, mỗi lần rửa tay với nước rửa tay khô, bạn cần xịt ra tay mình khoảng 3 ml, và chà tay trong ít ra 30 giây để đậy tất thảy lòng, mu bàn tay và kẽ tay hiệu quả.
Dưới con mắt trực giác, 3 ml tương đương hơn một nửa muỗng cà phê, hoặc khi đổ ra tay, nó có kích tấc cỡ một đồng xu. Một cách nữa để ước lượng xem bạn có xịt ra tay đủ nước rửa tay chưa là đếm số lần bạn dùng hết một chai 60 ml. Nếu bạn rửa được trên 20 lần, thì đó là bạn chưa xịt đủ.
Một lưu ý rút cuộc khi sử dụng nước rửa tay khô chứa cồn trong dịch Covid-19, đó là bạn không nên sử dụng nó khi tay dính bẩn rõ rệt. Nếu tay bạn dính dầu mỡ, đất cát hoặc bất kỳ vết bẩn có thể nhìn thấy nào, tốt nhất hãy rửa chúng bằng xà phòng và nước sạch. Sát khuẩn bằng cồn trong trường hợp này là không đủ để loại bỏ và bất hoạt hết mầm bệnh có trên tay bạn.
* Để rà soát xem mình đã có đủ kiến thức và thực hiện rửa tay và vệ sinh tay đúng trong dịch Covid-19 hay chưa, hãy cùng làm bài trắc nghiệm ngắn dưới đây:
0 nhận xét:
Đăng nhận xét